1929ko krisiak izan zituen ondorioak mundu osora zabaldu ziren. Ezagunak dira krisi honek Europan eta AEBetan eragindako gertakizun politikoak, baina oso interesgarria eta garrantzitsua da Amerika Latinak izandako ondorioak aztertzea.

Atzeraldi ekonomikoaren areagotzeak, Europa eta AEBen arteko, Txina, Japon eta AEBen arteko, eta Errusia eta AEBen arteko tentsioak handituko ditu. Iraganean, antzeko egoeretan, gerrate mundialak lehertu ziren. 30. hamarkadako kapitalismoaren krisia Bigarren Mundu Gerrak eta ekoizteko indarren suntsiketa masiboak “konpondu” zuten. 

Pasa den urtarrilaren 1ean herri kubatarraren garaipen heroikoak 50 urte bete zituen, borroka eta erresistentziako 50 urte; azken bost hamarkadetan kapitalismoaren erasoak ia mota guztietakoak izan dira: inbasioa, arma biologikoak, eraso terroristak, hilketa saiakerak, komunikabideen bidezko gerra eta blokeo ekonomikoa. Baina hala ere Kubako iraultzak, ez akatsik gabe, eraso hauei aurre egiten jakin du.

1919ko martxoaren 21ean, Errepublika sobietar hungariarra aldarrikatu zen. Abuztuaren 1ean, 133 egun beranduago, langile klase hungariarraren kapitulu heroiko hau ejertzito zuri errumaniarraren sarrerarekin amaitu zen. Proletalgo hungariarrak garaipena lortu izan balu, langileen Errepublika errusiarra ez zitzatekeen isolaturik geratuko.

“Auzokoek bazekiten zerbait ikaragarria gertatuko zela, behin eta berriz entzuten zuten gizona emakumea mehatxatzen…”  Ez al da egia telebistan behin eta berriz ari zaizkigula esaldi berbera errepikatzen?

Ekonomia espainiarraren egoera oso larria da eta honen ondorio zuzen du Hego Euskal Herrian. Estatu espainiarreko datu ofizialen arabera, 2008an inflazioa oso baxua izan zen, % 1,5 a; soldaten igoeraren azpitik. Patronaleko eta gobernuko espainiarreko teknikoek soldaten moderazioaren aldeko deia egiten dute: inflazioa txikia denez, soldatak ez omen dira igo behar eta are gutxiago krisi garaian. Alabaina, zifren benetako azterketa eginez gero bestelako ondorioak ateratzen dira.

Krisiaren sakontasunak eta bizi baldintza txarren deskontetuak zuzenean eragin diete Madagaskarko soldaduei. Gobernuaren aurkako manifestazioei tiro egiteari muzin egin diote. Honen ondoren, gobernuaren agindurik ez dutela beteko adierazi dute.

Burgesiaren eta burokraziaren sabotai ekonomikoaren aurka: fabriken okupazioa langileen kontrolpena ekoiztu dadin. Hau da Venezuelako iraultza sakontzeko oinarrizko bidea.

2007 eta 2008an milioika venezolarren bizitzan eligaien eskasia arazo larri bihurtu zen. Batzuetan kafea, bestetan azukrea, esnea, arroza, olioa eta babarrunak  faltatzen ziren dendetan. Honek egoera arriskutsua eragin zuen gobernu bolivartarrarentzat. Orain Chavezek arroz prozesadore estatubatuar bat espropiatu du.

Gaur egungo krisiak antzekotasun handiak ditu 1929 crackaren garaiekin. Burgesiaren sektore batzuk ez dute nahi errealitate hau onartu. Baina gaur ere, kapitalisten irabaziak salbatzeko hartzen diren neurriak hartu ziren gari haietan.

Sobietar Batasunean jaio nintzen 1965ean. Han hazi eta ikasi nuen Brezneven garaiean. Leonidas  Breznev garai hartako boterearen figura nagusiena zen. Hauteskunde bakoitzean, orri elektoralak izen bakarra eramaten zuen eta Breznevek bozken %99,9 ateratzen zuen.

Krisiaren ondorioak oso larriak izaten ari dira. Baina okerrena da hau hasiera baino ez dela eta kapitalistek gure aurkako neurri bortitzagoak hartu nahi dituztela. Artikulu honek krisiaren ezaugarri nagusienetakoak ikutzen ditu.

Otsailaren 15ean baiezkoak irabazi zuen emendakin konstituzionalari buruzko erreferendumean. Iraultza venezolarrarentzat garaipen garrantzitsua den bitartean golpe gogorra izan da eskuin kontrairaultzailearentzat. 

Bi langileen erailketaren ostean, Mitsubishiko langile sutsuek fabrika okupatzen jarraitzen dute Herri-Kontseiluen babesa dutelarik.

Urtarrilak 29an Venezuelako Anzoategui estatuko poliziak bi langile erail zituen. Pedro Suarez, Mitsubishiko langilea eta Jose Marcano, kotxeen armadurarako piezak egiten dituen Makusa enpresakoa. Biak, Anzoateguiko poliziak Mitsubishiren (MMC) fabrika okupatu zuten ehunka langile irtenarazteko egindako saiakeran izan ziren erailak.

Irakurri, inprimatu eta zabaldu eskuorri hau zure lantokian, herrian, auzoan, ikastetxean…